คำศัพท์ต้องรู้ ถ้าอยากใช้เครื่องพิมพ์ 3D Printer

photo of 3d print model from siamreprapa shop

คำศัพท์ต้องรู้ ถ้าอยากใช้เครื่องพิมพ์ 3D Printer

สำหรับบทความนี้ ผมเขียนขึ้นมาเพราะว่า มีลูกค้าใช้โปรแกรม Cura แล้วแต่อยากจะไปใช้โปรแกรม Slicer ตัวอื่นๆ บ้าง แต่ไม่รู้คำศัพท์ในโปรแกรมนั้นว่ามันหมายความว่าอะไร ทำให้เขาตั้งค่าไม่ถูก ซึ่งจริงๆแล้ว หลักการใช้โปรแกรม Slicer ทุกตัวนั้นเหมือนๆกัน แต่ที่เพิ่มขึ้นมาจะเป็นในส่วนของ Feature หรือลูกเล่นที่ทำให้เครื่องพิมพ์สามารถพิมพ์งานได้สวยขึ้น ซึ่งครั้งนี้ผมจะมาบอกคำศัพท์ที่ใช้ในแต่ละโปรแกรมว่ามันหมายความว่าอะไรบ้าง  ซึ่งโปรแกรมที่ผมจะบอกในครั้งนี้มี Cura 15.04.6, Kisslicer, Slic3r และก้อ Simplify3D ซึ่งผมจะบอกเฉพาะศัพท์ที่จำเป็นต้องรู้เท่านั้นนะครับ ส่วนใครที่ Click เข้ามาอ่านแล้วยังไม่รู้ว่าโปรแกรมพวกนี้คืออะไร แนะนำให้ไปอ่านคู่มือโปรแกรม Cura ที่ผมทำไว้ หรือจะไปดูวิดีโอก็ได้นะครับ โปรแกรม Slicer พวกนี้ Download ฟรีนะครับ ยกเว้น Simplify3D ตัวเดียว ที่ต้องเสียเงิน

ขอเกริ่นนิดนึงว่าโปรแกรม Slicer นั้นมีหน้าที่สำหรับแปลงโมเดล 3 มิติที่อยู่ในรูปของไฟล์นามสกุล STL และ OBJ ไปเป็น G-Code เพื่อให้เครื่องพิมพ์ 3D Printer ทำงาน ซึ่งเจ้าตัว G-Code นั้นเป็นชุดคำสั่งสากลที่เอาไว้สำหรับควบคุมเครื่องจักรให้ทำงานตามตำแหน่งที่เขียนไว้ใน Code ซึ่งเจ้า G-Code นั้นถูกใช้มานานมากๆ สำหรับเครื่องปริ้น 3 มิติ ก็ใช้ G-Code ในการทำงานเหมือนกัน ซึ่ง G-Code ที่ถูกใช้กับ 3D Printer นั้นก็เป็น G-Code แบบมาตรฐาน แต่ที่แตกต่างกันก็คือในส่วนของ M-Code ส่วนใครที่อยากรู้ว่า G-Code ของเจ้าเครื่อง 3D Printer นั้นมีอะไรบ้าง สามารถเข้าไปดูได้ที่ Reprap

cura 3d printer program by ultimaker

มาเข้าเรื่องกันเลยนะครับ สำหรับโปรแกรมที่ผมจะเอาคำศัพท์เป็นหลักก็คือโปรแกรม Cura นะครับ ซึ่งผมจะใช้คำในโปรแกรม Cura มาแปลความหมายและบอกว่าโปรแกรมตัวอื่นๆ ที่ใช้คำศัพท์ที่มีความหมายเหมือนกับโปรแกรม Cura

Layer Height

ความละเอียดในการพิมพ์ต่อชั้นหรือต่อหนึ่งเลเยอร์ ยกตัวอย่างเช่น 0.2 mm หมายความว่า เมื่อหัวพิมพ์ฉีดงานเสร็จ 1 ชั้นให้ทำการยกหัวพิมพ์ขึ้น 0.2 มิลแล้วเริ่มพิมพ์ชั้นต่อไป ทำแบบนี้ไปเรื่อยๆ จนกว่าจะพิมพ์โมเดลเสร็จ ถ้าโมเดลมีความสูง 10 มิล แล้วพิมพ์ที่ Layer Height 0.2 ดังนั้นต้องพิมพ์ทั้งหมด 50 ชั้น (10/0.2) ซึ่งตรงนี้เป็นส่วนที่หลายๆคนชอบถามว่า เครื่องพิมพ์ 3D Printer ตัวนี้พิมพ์งานได้ละเอียดสุดเท่าไหร่ ซึ่งมันก็คือค่านี้ ถ้าค่านี้ยิ่งน้อย งานยิ่งละเอียด แต่ก็จะพิมพ์ช้า ถ้าค่ายิ่งมาก งานก็จะหยาบ แต่พิมพ์เร็ว สำหรับโปรแกรม Slicer นั้นจะมีชื่อเรียกหรือศัพท์ที่เรียกต่างกัน ลองดูรูปด้านล่าง

Cura เรียก Layer Height

capture screen of cura layer height setting

Simplify3D เรียก Primary Layer Height

capture screen of simplify3d layer height setting

Slic3r เรียก Layer Height

capture screen of slic3r layer height setting

Kisslicer เรียก Layer Thickness

capture screen of kisslicer layer height setting

Shell Thickness

ความหนาของผนังที่ต้องการ สำหรับโปรแกรม Cura นั้นจะมีหน่วยเป็น มิล เช่น 0.8 mm หมายถึงให้พิมพ์ผนังให้มีความ 0.8 มิล ซึงถ้าหัวฉีดมีขนาดรูอยู่ที่ 0.4 มิล โปรแกรม Cura จะทำการเดินเส้นผนัง 2 รอบติดกันเพื่อให้ได้ความหนา 0.8 มิล ถ้าเป็นโปรแกรม Slicer ตัวอื่นๆ จะให้ใส่ค่านี้เป็นจำนวนรอบที่ต้องการเลย เช่น 2 คือให้เดินเส้นผนังชิดกัน 2 รอบ ถ้าใส่ 1 ก็เดินผนังแค่รอบเดียว แต่โปรแกรม Cura ไม่ใช่ จำเป็นต้องเอาค่ารูหัวฉีด มาคูณกับจำนวนรอบที่ต้องการ แล้วจึงใส่ลงไปในช่องนี้ เช่น ต้องการเดินผนัง 3 รอบ ต้องใส่ 1.2 (0.4 x 3)

Cura เรียก Shell Thickness

capture screen of cura shell setting

Simplify3D เรียก Outline/Perimeter Shells

capture screen of simplify3d shell setting

Slic3r เรียก Perimeters

capture screen of slic3r shell setting

Kisslicer เรียก Num Loops

capture screen of kisslicer shell setting

Enable Retraction

การดึงเส้นพลาสติกให้ถอยกลับเข้าไปในหัวฉีดก่อนที่หัวฉีดจะย้ายจุดพิมพ์ การ Retract นั้นถือว่าจำเป็นสำหรับเครื่องพิมพ์ 3D Printer เพราะจะทำให้งานดูเรียบร้อยขึ้น ถ้าหากไม่มีการ Retract งานที่พิมพ์นั้นจะมีใยพลาสติกพาดไป พาดมาระหว่างตัวชิ้นงาน ที่เรียกว่า Spider Web ซึ่งต้องมานั่งเก็บและแต่งผิวเมื่อพิมพ์งานเสร็จ หรือบางครั้งอาจมีเศษก้อนพลาสติกติดที่ขอบชิ้นงาน สำหรับค่าในการ Retract ในบทความนี้จะไม่พูดถึง แต่จะบอกว่าแต่ละโปรแกรม Slicer นั้นค่า Retract สามารถตั้งได้ตรงไหนบ้าง

Cura เรียก Enable Retraction

Simplify3D เรียก Retraction

capture screen of simplify3d retraction setting

Slic3r เรียก Retraction

capture screen of slic3r retraction setting

Kisslicer เรียก Destring

capture screen of kisslicer retraction setting

Bottom/Top Thickness

ความหนาของฝาบนและฝาล่าง ซึ่งฝาตรงนี้จะเป็นส่วนที่โปรแกรม Slicer จะพิมพ์แบบทึบหรือพิมพ์แบบ Infill 100% เอาง่ายๆคือ พิมพ์แบบถ้าเทน้ำลงไปน้ำจะต้องไม่รั่ว สำหรับโปรแกรม Cura จะกำหนดให้ค่าในช่องนี้เป็นหน่วยมิล เช่น 1 หมายความว่า ให้พิมพ์ฝาที่เป็น Infill 100% ให้มีความหนา 1 มิล ถ้าตั้งค่า Layer Height ในข้อ 1 มีค่าเท่ากับ 0.2 ฝาที่พิมพ์ทึบจะมีจำนวน 5 ชั้นหรือ 5 เลเยอร์ โปรแกรม Slicer ส่วนใหญ่จะใส่ค่าในช่องนี้เป็นจำนวนชั้นที่ต้องการ ไม่ใช่เป็นหน่วยมิลเหมือนกับโปรแกรม Cura

Cura เรียก Bottom/Top Thickness

capture screen of cura bottom and top setting

Simplify3D เรียก Top/Bottom Solid layers

capture screen of simplify3d bottom and top setting

Slic3r เรียก Solid Layers

capture screen of slic3r bottom and top setting

Kisslicer เรียก Skin Thickness

capture screen of kisslicer bottom and top setting

Fill Density (%)

โครงสร้างด้านใน ของตัวชิ้นงาน ซึ่งบางคนเรียกตรงนี้ว่า Infill สำหรับค่านี้ ทุกโปรแกรมจะมีหน่วยที่เหมือนกันคือ เป็น % ถ้าใส่ 100 หมายความว่าให้พิมพ์งานตันทั้งตัว แต่ถ้าใส่ 0 คือให้พิมพ์งานให้ด้านในกลวง โปรแกรม Slicer บางตัวสามารถเลือกรูปแบบ Infill ได้เช่น เป็นรังผึ้ง หรือเป็นตาข่ายสามเหลี่ยม เป็นต้น  

Cura เรียก Fill Density (%)

capture screen of cura infill setting

Simplify3D เรียก Infill Percentage

capture screen of simplify3d infill setting

Slic3r เรียก Fill Density

capture screen of slic3r infill setting

Kisslicer เรียก Infill

capture screen of kisslicer infill setting

Speed

ความเร็วในการพิมพ์งาน ซึ่งค่านี้ส่วนใหญ่เป็น mm/sec คือ มิลต่อวินาที ค่าตัวเลขยิ่งน้อย ยิ่งพิมพ์ช้า กลับกันถ้าตัวเลขในช่องนี้ยิ่งมากก็ยิ่งพิมพ์เร็ว โปรแกรม Slicer บางตัว สามารถกำหนดได้ว่า จะให้ส่วนไหนพิมพ์เร็ว ส่วนไหนพิมพ์ช้า เช่น Infill หรือโครงสร้างด้านใน พิมพ์เร็วได้ เพราะอยู่ด้านในมองไม่เห็น หรือจะให้เส้นผนังด้านนอกสุดให้พิมพ์ช้า ก็สามารถกำหนดได้ ซึ่งบทความนี้จะไม่ขอลงรายอะเอียด เอาไว้บทความหน้าจะมาเล่าให้ฟัง

Cura เรียก Print Speed

capture screen of cura speed setting

Simplify3D เรียก Speeds

capture screen of simplify3D speed setting

Slic3r เรียก Speed for Print move

capture screen of slic3r speed setting

Kisslicer เรียก All Speed

capture screen of kisslicer setting

Printing Temperature/Bed Temperature

สำหรับศัพท์คงไม่ต้องอธิบายกันมาก ซึ่งค่าในช่องนี้ คืออุณหภูมิที่ใช้ฉีดหรือพิมพ์ ส่วน Bed คืออุณหภูมิของฐานด้านล่าง ที่ส่วนใหญ่เรียกกันว่า Heated Bed สำหรับโปรแกรม Slicer บางตัวสามารถที่จะกำหนด เลเยอร์ที่ต้องการให้มีอุณหภูมิที่แตกต่างกันได้ เช่น พิมพ์เลเยอร์ในชั้นแรก ให้หัวพิมพ์ฉีดพลาสติกที่อุณหภูมิ 210 องศา พอพิมพ์ไปถึงเลเยอร์หรือชั้นที่ 5 ให้ลดลงมาเหลือแค่ 195 องศา ตรงนี้โปรแกรม Slicer บางตัวสามารถทำได้

Cura เรียก Temperature

capture screen of cura temperature setting

Simplify3D เรียก Temperature

capture screen of simplify3d temperature setting

Slic3r เรียก Temperature

capture screen of slic3r temperature setting

Kisslicer เรียก Temperature

capture screen of kisslicer temperature setting

Support Type

การสร้างตัวรองรับชิ้นงาน ในส่วนที่มีองศาเกินกว่าที่ผู้ใช้กำหนด ซึ่งตรงนี้ เป็นค่าที่สำคัญ เพราะว่าโมเดลบางชิ้น จะพิมพ์ไม่ได้ถ้าไม่มีตัวรองรับหรือ Support เอาไว้บทความต่อๆไป ผมจะมาเขียนเกี่ยวกับเรื่อง Support หรือตัวรองรับอย่างเดียว เอาแบบให้อ่านแล้ว เคลียร์เลย แต่บทความนี้ ผมขอแค่บอกว่าโปรแกรม Slicer ตัวอื่นๆ ต้องไปตั้้งค่านี้ตรงไหน Slicer บางตัวสามารถตั้งค่าในส่วนของการสร้างตัวรองรับได้ เช่น องศาของตัวรองรับ หรือการพิมพ์ตัวรองรับแบบทึบก่อนถึงตัวชิ้นงาน เพื่อให้งานที่พิมพ์แกะออกมาแล้วไม่เป็นรอย

Cura เรียก Support Type

capture screen of cura support setting

Simplify3D เรียก Support Material Generation

capture screen of simplify3d support setting

Slic3r เรียก Support Material

capture screen of slic3r support setting

Kisslicer เรียก Support

capture screen of kisslicer support setting

Platform Adhersion Type

การเพิ่มพื้นที่ผิวให้กับเลเยอร์ในชั้นแรกของชิ้นงานเพื่อเพิ่มพื้นที่ผิวในการยึดเกาะของชิ้นงานกับฐานพิมพ์ ซึ่งอันนี้เรียกว่า Brim  หรือ การสร้างตัวรองรับที่เป็นแพก่อนที่จะพิมพ์ชิ้นงานลงบนแพ ซึ่งตรงนี้เรียกว่า Raft หัวข้อในช่องนี้ โปรแกรม Slicer ส่วนใหญ่จะมีให้เลือกใช้ แล้วแต่ความเหมาะสมของชิ้นงาน

Cura เรียก Platform Adhesion Type

Simplify3D เรียก Use Brim/Use Raft

capture screen of simplify3d raft and brim setting

Slic3r เรียก Skirt/Brim และ Raft Layer

capture screen of slic3r raft and brim setting

Kisslicer เรียก Raft Type / Brim

capture screen of kisslicer raft and brim setting

Diameter

ขนาดเส้นพลาสติกที่ใช้พิมพ์ มีหน่วยเป็นมิลลิเมตร ซึ่งค่าในช่องนี้ ผมเคยสังเกตุหลายโปรแกรมต้องมีการให้ใส่ ไม่ได้มีให้เลือก ทั้งๆที่เส้นพลาสติกที่ขายนั้นมีแค่ 2 ขนาด แต่ทำไม่ โปรแกรม Slicer มันทำเป็นช่องให้เลือก 1.75 กับ 2.85 ไปเลย ตรงนี้ผมได้ข้อสรุปออกมาเองก็คือ ไม่มีผู้ผลิตพลาสติกเจ้าไหน ที่สามารถทำขนาดได้ถูกต้องหรือขนาดเท่ากันทั้งหมดทั้งม้วน เอาง่ายก็คือ ไม่สามารถคุมผู้ผลิตได้นั่นเอง ยี่ฮ้อไหนราคาแพง แบรนด์ดีหน่อย ขนาดก็จะเพี่ยนน้อย เจ้าไหนราคาถูก ขนาดก็เพี้ยนเยอะ ซึ่งตรงนี้ ส่งผลถึงงานที่พิมพ์ ดังนั้น โปรแกรม Slicer ทุกตัว จึงให้ใส่ค่าในช่องนี้ ผมแนะนำว่า ให้วัดขนาดเส้นพลาสติกทุกครั้ง เมื่อมีการเปลี่ยนม้วนใหม่ โดยให้วัดเส้นในหลายๆ จุด แล้วหาค่าเฉลียมาใส่ จะทำให้เครื่องพิมพ์ 3D Printer พิมพ์งานได้ดีและสวยขึ้น

Cura เรียก Diameter

capture screen of cura diamter setting

Simplify3D เรียก Filament Diameter

capture screen of simplify3d diamter setting

Slic3r เรียก Diameter

capture screen of slic3r diamter setting

Kisslicer เรียก Diameter

capture screen of kisslicer diamter setting

Flow (%)

อัตราการไหล ตรงนี้หลายๆคนอาจจะสงสัย ว่ามันคืออะไร ค่าในช่องนี้โปรแกรม Slicer บางตัวเรียกว่า Extrusion Multipier ซึ่งเป็นค่าที่สามารถใส่เพื่อชดเชยอัตราการไหล เพราะเส้นพลาสติกบางตัวนั้นมีความหนืดหรือเหนียวต่างกัน ทำให้เวลาฉีดออกมา อาจจะมากเกินแล้วทำให้ขนาดงานผิดไปได้ ซึ่ง ค่าในช่องนี้จะสัมพันธ์กับค่าในช่อง Diamater เอาไว้ค่อยลงรายละเอียดในบทความต่อไป โปรแกรม Slicer บางตัวค่าในช่องนี้มีค่าเท่ากับ 1 ซึ่งจะเท่ากับ 100% ในโปรแกรม Cura ถ้าต้องการลดเหลือ 90% ให้ใส่ 0.9 แต่ถ้าต้องการเพิ่มเป็น 102.5% ให้ใส่ 1.025 

Cura เรียก Flow(%)

capture screen of cura flow rate setting

Simplify3D เรียก Extrusion Multiplier

capture screen of simplify3d flow rate

Slic3r เรียก Extrusion Multiplier

capture screen of slic3r flow rate

Kisslicer เรียก Flow Tweak

capture screen of kisslicer flow rate

สำหรับบทความนี้ เอาไว้แค่นี้ก่อนนะครับ ถ้าเยอะกว่านี้เดี๋ยวอาจจะมึนหัวได้ สำหรับโปรแกรม Slicer ที่ผมแนะนำไปด้านบนนั้น ส่วนใหญ่เป็น Freeware ยกเว้นตัวเดียวคือ Simplify3D ซึ่ง Slicer ตัวนี้ต้องเสียเงินซื้อ แต่ข้อดีและข้อได้เปรียบของโปรแกรม Simplify3D นั้นจะมีเยอะกว่าโปรแกรม Slicer แบบ Freeware แต่ผมแนะนำว่าถ้าใครจะซื้อโปรแกรม Simplify3D นั้นจำเป็นต้องมีพื้นฐานของโปรแกรม Slicer เครื่องพิมพ์ 3D Printer มาบ้าง ไม่งั้นบอกเลยว่ามึนตึบแน่นอน สำหรับโปรแกรม Slicer ทีแนะนำ แต่ละตัวมีข้อดีและข้อเสียต่างกัน ก็ลองเลือกใช้ให้ถูก งานที่พิมพ์ก็จะออกมาสวยและดี ผมเชื่อว่าเครื่องพิมพ์ 3D Printer ทุกเครื่องนั้น สามารถพิมพ์งานได้สวยหมด ขึ้นอยู่กับการตั้งค่าในโปรแกรม Slicer มากกว่า ผมบอกลูกค้าผมว่า พิมพ์งานให้สวยใช้ตัวเครื่อง 40% อีก 60% ขึ้นอยู่กับผู้ใช้งานในการตั้งค่าและโปรแกรม Slicer ที่ใช้

Share this post